Byggðarráð Skagafjarðar

Fyrir liggja drög að samningi milli Sýndarveruleika ehf. og Videosport ehf. um aðkomu hins síðari að rekstri þess fyrrnefnda að Aðalgötu 21a og 21b á Sauðárkróki. Félögin hafa óskað eftir að sveitarfélagið taki afstöðu til samningsdraganna.

Í inngangsgrein samstarfssamnings milli sveitarfélagsins og Sýndarveruleika dags. 02.03.2018 kemur fram að samstarfið snúi að hönnun og uppsetningu safns um víkingasögu Íslands sem hafi tengingu við Skagafjörð. Muni safnið sérhæfa sig í sýndarveruleikaupplifun með áherslu á söguviðburði úr Skagafirði, sérstaklega, en ekki einskorðaða við Örlygsstaðabardaga. Í samningnum er gert ráð fyrir að veitingasala verði rekin í húsinu af hálfu Sýndarveruleika ehf.

Samkvæmt 8. gr. samstarfssamningsins má hvorugur samningsaðila "framselja nein réttindi eða skyldur samkvæmt samningnum eða þeim skjölum sem vísað er til í honum". Í 2. gr. samstarfssamningsins kemur fram að gerður verði leigusamningur milli félagsins og sveitarfélagsins til 30 ára um húsnæði undir starfsemina sem verði endurgjaldslaust fyrstu 15 árin en með 50% afslætti síðari 15 árin undir starfsemi félagsins. Kemur fram í greininni að réttindi og skyldur skv. leigusamningnum séu óframseljanleg og óheimil án skriflegs samþykkis leigusala. Í húsaleigusamningi milli sveitarfélagsins og Sýndarveruleika ehf., um Aðalgötu 21a og 21b, sem sveitarfélagið undirritaði 29.03.2019, er þetta áréttað og kveðið á um að framsalsbannið gildi fyrir báða aðila.

Samkvæmt bókun B við samstarfssamninginn sem undirrituð var hinn 20.12.2018 er gert ráð fyrir að starfsmenn sveitarfélagsins í umræddu húsi hafi það hlutverk að miðla upplýsingum um Skagafjörð til ferðamanna en jafnframt skulu þeir vinna við sölu- og upplýsingatengda þjónustu tengda starfsemi Sýndarveruleika í framangreindu húsnæði og ferðamennsku á svæðinu.

Byggðarráð bendir á að hinn sérstaki tilgangur með samstarfi við Sýndarveruleika ehf., þar sem nýta skyldi nýsköpun við að koma ferðamannaiðnaði í sveitarfélaginu til vænlegri vegar, geti réttlætt að Sýndarveruleika ehf. séu færð þau réttindi og skyldur sem mælt er fyrir um í framangreindum samningum. Þær framsalstakmarkanir sem um þetta gilda eru því mikilvægar til þess að koma í veg fyrir að slík réttindi og skyldur, einkum réttindi, séu veitt aðila sem ekki ber slíka höfuðábyrgð á umræddu verkefni og Sýndarveruleiki gerir. Það er samhljóða álit byggðarráðs að framangreind samningsdrög, sem ekki eru undirrituð, geri ráð fyrir framsali sem fari í bága við ákvæði umræddra samninga og hafnar samhljóða að veita samþykki sitt fyrir þeim.

Einnig bendir byggðarráð á að engin trygging sé fyrir því að í umræddu skjali sem er óundirritað feli í raun í sér samkomulag milli aðilanna.

Fyrir byggðarráði liggja gögn varðandi fyrirhugaða stækkun landsins Hofsósland 23, landnr. 240949. Landið Hofsósland 23, landnr. 240949, í Skagafirði er við vegamót Siglufjarðarvegar (76) og Deildardalsvegar (781) og teygir sig til austurs, norðan með Grafará að landamerkjum Hofsóss, landnr. 218098, og Nýlendis, landnr. 146573. Aðkoma er af Deildardalsvegi. Um er að ræða stækkun landeignarinnar til suðurs að landamerkjum Hofsóss, landnr. 218098, og Grafargerðis, landnr. 146527, í Grafará. Stofnuð verður millispildan, Hofsósland 23 millispilda sem verður sameinuð Hofsóslandi 23 undir landnúmerinu 240949.

Byggðarráð samþykkir samhljóða að skipt verði út úr landi Hofsóss L218098, landspildu sem skilgreind er í framlagðri merkjalýsingu og á uppdráttum sem gerður hefur verið af Stoð ehf, verkfræðistofu. „56100506 Hofsósland 23 merkjalýsing“ „ 56100506AFST Hofsósland 23 millispilda S01“ „ 56100506AFST Hofsósland 23 stækkun S02“ Gögn dagsett 9. mars 2026.
Landið það sem um ræðir er 1,68 ha eða 16.811,7 m² spilda sunnan Hofsósland 23 L240949 austan Siglufjarðarvegar vestan Nýlendis L146576, að sunnan liggja merkin um Grafarár að merkjum Grafargerðis L146527. Eftir stofnun landsins Hofsósland 23 millispilda verður það sameinuð landinu Hofsósland 23 L240949. Engin mannvirki eru skráð innan útskiptrar spildu. Hlunnindi í Grafará sbr. merkjalýsingu fylgja landskiptum þessum. Hofsós, landnr 218098, er ekki skráð lögbýli skv. lögbýlaskrá.

Byggðarráð samþykkir jafnframt samhljóða að fela sveitarstjóra að vinna málið áfram.

Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis sendir til umsagnar 499. mál, Varnir gegn sjóflóðum og skriðuföllum og Vegagerðin, framkvæmdastofnun samgöngumála (markmið nýting eigna, framkvæmdaumsjón). Frestur til að senda inn umsögn er til og með 19. mars nk.

Byggðarráð Skagafjarðar fagnar áformum um aukinn skýrleika í lögum um varnir gegn snjóflóðum og skriðuföllum. Það er jákvæð breyting að til standi að hækka kostnaðarhlutfall Ofanflóðasjóðs vegna undirbúnings og framkvæmda við varnarvirki sem og vegna kaupa á eignum eða eignarnáms. Jafnframt er nauðsynlegt skref í eftirfylgni við almannavarnir að lögreglustjóri fái heimild til að leggja sektir á einstaklinga og beita valdi til að rýma eignir á hættusvæði, verði brotið gegn banni um að dvelja í eða á eignum á hættusvæði, sem keyptar hafa verið eða teknar eignarnámi í samræmi við 11. gr. laganna, á tímabilinu 1. nóvember til 30. apríl. Byggðarráð bendir á að athuga þarf ábyrgð á eftirliti, skv. tillögu um nýjan 2. málslið 3. mgr. 3. gr. Þar er lagt til að aðilar sem oft skortir faglega þekkingu verði látnir bera ábyrgð á eftirliti með snjóflóðahættu. Þarna getur freistnihætta verið mikil, að gera lítið úr hættu. Orðalagið „annarri starfsemi“ sýnist ónákvæmt og virðist t.d. geta náð til skóla og heilbrigðisstofnana í dreifbýli. Byggðarráð bendir einnig á að í 4. gr. verði mælt fyrir um skyldu ráðherra til þess að taka afstöðu til skipunar hættumatsnefndar innan tveggja vikna. Hafni hann skipun nefndarinnar skuli málefnalegur rökstuðningur óvilhalls aðila, sem ekki skal vera Veðurstofa Íslands, fylgja ákvörðun ráðherra, sem tekin skal eftir tilhlýðilegt samráð við sveitarstjórn. Skal vera unnt að kæra ákvörðun ráðherra til Úrskurðanefndar umhverfis- og auðlindamála innan nánar tiltekins frests. Lagt er til að í niðurlagsákvæði 9. gr. komi ákvæði um að ráðherra skuli við ákvarðanatöku skv. þessum lögum gæta í hvívetna að samræmi og afgreiða lík tilvik með líkum hætti. Heppilegt væri að mælt skuli fyrir um í lögunum hvernig birta skuli fjárhagsáætlun Ofanflóðasjóðs. Jafnframt að tekið skuli fram að ofanflóðagjald skuli einvörðungu vera til ráðstöfunar í þágu verkefna skv. ofanflóðalögum. Jafnframt væri heppilegra að annar málsl. 1. tölul. 3. mgr. 12. gr. orðist í þessa veru: Framkvæmdaáætlun skal miðast við markmið reglugerðar um hættumat vegna ofanflóða og flokkun og nýtingu hættusvæða, og skal í henni gert ráð fyrir tilfallandi uppkaupum og flutningi eigna skv. 11. gr.

Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis sendir til umsagnar 505. mál, Sveitarstjórnarlög. Frestur til að senda inn umsögn er til og með 20. mars nk.

Byggðarráð Skagafjarðar fagnar frumvarpi til sveitarstjórnarlaga og mörgum þeirra breytinga sem þar er verið að leggja til að lögfesta en áréttar eftirfarandi:

Skýra þyrfti betur heimild ráðherra í fjármálakafla frumvarpsins, til að undanskilja tilteknar skuldir eða skuldbindingar þannig að þær hafi engin eða aðeins hlutfallsleg áhrif við útreikning á skuldaviðmiði og jafnvægisreglu.
Byggðasamlög og félög með ótakmarkaða ábyrgð sveitarfélaga, þar á meðal eignarhlutir í landshlutasamtökum, verði færð úr B-hluta í C-hluta reikningsskila. Í frumvarpinu er C-hluti skilgreindur sem félög með takmarkaða ábyrgð sem starfa á markaði, en sú skilgreining útilokar félög sem bera ótakmarkaða ábyrgð aðildarsveitarfélaga. Byggðarráð telur mikilvægt að þessi félög falli utan A- og B-hluta, þar sem núverandi flokkun í B-hluta skekkir ársreikning sveitarfélagsins. Þetta hefur áhrif á lykiltölur eins og handbært fé og veltufjármuni, og gefur ranga mynd af fjárhagslegri getu sveitarfélagsins til skuldasöfnunar og framkvæmda. Þrátt fyrir að þessi félög séu að mestu sjálfbær og rekin sjálfstætt, eru skuldbindingar þeirra teknar með í reikninginn, sem getur takmarkað fjárhagslegt svigrúm Skagafjarðar.
Lækkun þröskulds fyrir skyldu til að framkvæma mat á áhrifum fjárfestinga, lántöku og ábyrgða úr 20% í 10% af skatttekjum er ansi bratt. Þó markmiðið um vandað mat sé í sjálfu sér jákvætt. Viðvörunarskylda við 10% mörkum þýðir að mun fleiri verkefni falla undir áhrifamat, sem getur leitt til aukins kostnaðar vegna aðkeyptrar sérfræðiþjónustu og aukins vinnuálags innan stjórnsýslunnar. Byggðarráð Skagafjarðar hvetur til þess að þröskuldurinn verði endurskoðaður með hliðsjón af raunhæfu svigrúmi sveitarfélaga til að sinna lögbundnum verkefnum án óhóflegs kostnaðar og flækjustigs.

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið kynnir til samráðs mál nr. 56/2026, "Flýting uppbyggingar raforkuinnviða og einföldun regluverks". Umsagnarfrestur er til og með 26.03. 2026.

Markmið frumvarpsins er að stytta afgreiðslutíma og auka fyrirsjáanleika við uppbyggingu raforkuinnviða. Þetta verður m.a. gert með því að tryggja að ágreiningur um bótafjárhæð eða lögmæti eignarnáms verði ekki sjálfkrafa til þess að fresta nauðsynlegum framkvæmdum, að því gefnu að réttindi landeigenda séu tryggð með fullnægjandi hætti. Áformað er að breyta raforkulögum á þann veg að heimildir sérleyfisfyrirtækja (Landsnets og dreifiveitna) verði samræmdar heimildum fjarskiptafyrirtækja samkvæmt lögum um fjarskipti, sem kveður á um að landeiganda sé skylt að þola lagningu flutningsvirkja og mannvirkja ef nauðsyn krefur, gegn fullum bótum fyrir sannanlegt tjón. Áformin snerta 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignarréttar. Skilyrði eignarnáms um almenningsþörf og fullt verð haldast óbreytt.

Byggðarráð Skagafjarðar tekur undir markmið um einföldun stjórnsýslu og regluverks en áform um skilvirkari málsmeðferð innviðaframkvæmda á borð við flutningskerfi raforku voru í stjórnarsáttmála fyrri ríkisstjórnar, líkt og þeirrar núverandi. Byggðarráð bendir eigi að síður á að friðhelgi eignarréttar er tryggður í stjórnarskrá Íslands og því þarf að vanda virkilega vel til mögulegra breytinga á lögum hvað þetta varðar. Tryggja þarf að hvati orkufyrirtækja til samráðs og samninga haldist og að eignarréttarákvæði stjórnarskrár verði ekki ógnað.

Lögð fram til kynningar tilkynning frá forstjóra Heilbrigðisstofnunar Norðurlands um ákvörðun um að hætta varanlega með læknamóttöku á Hofsósi en ekki hefur verið þar móttaka síðan í apríl 2025. Ákvörðunin byggir á nokkrum meginástæðum, m.a. þeim, að þeir sem koma í viðtöl í móttökunni á Hofsósi þurfi oftar en ekki að koma hvort eð er á Sauðárkrók fyrir apótek, röntgen, blóðprufur o.s.frv. og því hægt að koma öllu slíku fyrir í sömu ferð, að hægt sé að veita betri þjónustu komi einstaklingar á Sauðárkrók, að erfitt sé að senda sérfræðing frá Sauðárkróki þegar færri læknar eru þar við störf, að núverandi húsnæði á Hofsósi sé ófullnægjandi, að HSN er rekið með halla og stöðugt þurfi að rýna í starfsemina af þeim sökum.

Byggðarráð Skagafjarðar harmar að til þessarar ákvörðunar HSN þurfi að koma og felur sveitarstjóra að senda bréf til forstjóra HSN og heilbrigðisráðherra til að mótmæla ákvörðuninni og ónægum fjárveitingum til HSN.

Lagt fram til kynningar ódagsett bréf frá framkvæmdastjóra Lánasjóðs sveitarfélaga, þar sem boðað er til aðalfundar sjóðsins föstudaginn 20. mars nk. Jafnframt er dagskrá aðalfundar kynnt í bréfinu. Sveitarstjórnarfulltrúar eiga rétt á að sækja aðalfundinn en sveitarstjóri er sjálfkrafa handhafi atkvæðisréttar sveitarfélagsins.