Umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis sendir til umsagnar 595. mál - Loftslagslög.
Frestur til að senda inn umsögn er til og með 8. maí nk.
Byggðarráð tekur undir mikilvægi þess að styrkja ramma loftslagsmála og fagnar því að sett sé fram heildstæð endurskoðun laga um loftslagsmál með aukinni áherslu á markmiðasetningu, eftirfylgni og aðlögun að loftslagsbreytingum. Frumvarpið endurspeglar alþjóðlegar skuldbindingar Íslands og mikilvægi réttlátra umskipta. Byggðarráð telur þó að skoða þurfi frekar nokkur atriði áður en frumvarpið verður að lögum. Þar ber fyrst að nefna að í frumvarpinu eru gerðar ítarlegri og umfangsmeiri kröfur til sveitarfélaga um gerð loftslagsstefnu, losunarbókhald, árlegt mat á framgangi og gerð áhættumats og aðlögunaraðgerða. Byggðarráð telur ljóst að þetta feli í sér verulegan aukinn umsýslukostnað, sérstaklega fyrir lítil og meðalstór sveitarfélög með litla yfirbyggingu þar sem augljóst er að svo ríkar kröfur til stefnumótunar og greiningar skapi aukið vinnuálag í stjórnsýslu sveitarfélagsins sem eingöngu verði mætt með auknum stöðugildafjölda eða aðkeyptri ráðgjöf. Byggðarráð leggur ríka áherslu á að slík lögbundin verkefni verði fjármögnuð með skýrum hætti af hálfu ríkisins, í samræmi við meginreglur sveitarstjórnarréttar.
Vert er að benda á að frumvarpið leggur ríka áherslu á losun og kolefnisbindingu vegna landnotkunar. Mikilvægt er að skýrt verði í lögum eða reglugerð hver beri ábyrgð á aðgerðum tengdum landnotkun og að tryggt verði að slíkar aðgerðir séu fjármagnaðar af ríkinu, einkum þegar þær byggjast á almennum loftslagsmarkmiðum en ekki ákvörðunum sveitarfélaga sjálfra. Skagafjörður er landmikið sveitarfélag með mikla landbúnaðarstarfsemi og raunverulegt framlag til kolefnisbindingar. Í frumvarpinu er mikilvægi landnotkunar og skógræktar við kolefnisbindingu viðurkennt en ekki skilgreint nægilega vel hver ber ábyrgð, hvort það falli á sveitarfélagið, landeiganda eða ríkið. Slík óljós skil skapa áhættu að væntingar ríkisins um bindingu færist á sveitarfélagið, beint eða óbeint. Þá leggur byggðarráð einnig áherslu á að aðgerðir á landi kalli á sanngjarna hvata og fjármögnun.
Byggðarráð tekur undir mikilvægi aðlögunar að loftslagsbreytingum en bendir á að áhættumat og aðlögunaraðgerðir geta leitt til verulegra fjárútláta í framtíðinni. Mikilvægt er að ríkið taki skýra ábyrgð á samstarfi og fjármögnun slíkra aðgerða, sérstaklega þegar um er að ræða varnir og innviði sem þjóna almannaöryggi.
Frestur til að senda inn umsögn er til og með 8. maí nk.
Byggðarráð tekur undir mikilvægi þess að styrkja ramma loftslagsmála og fagnar því að sett sé fram heildstæð endurskoðun laga um loftslagsmál með aukinni áherslu á markmiðasetningu, eftirfylgni og aðlögun að loftslagsbreytingum. Frumvarpið endurspeglar alþjóðlegar skuldbindingar Íslands og mikilvægi réttlátra umskipta. Byggðarráð telur þó að skoða þurfi frekar nokkur atriði áður en frumvarpið verður að lögum. Þar ber fyrst að nefna að í frumvarpinu eru gerðar ítarlegri og umfangsmeiri kröfur til sveitarfélaga um gerð loftslagsstefnu, losunarbókhald, árlegt mat á framgangi og gerð áhættumats og aðlögunaraðgerða. Byggðarráð telur ljóst að þetta feli í sér verulegan aukinn umsýslukostnað, sérstaklega fyrir lítil og meðalstór sveitarfélög með litla yfirbyggingu þar sem augljóst er að svo ríkar kröfur til stefnumótunar og greiningar skapi aukið vinnuálag í stjórnsýslu sveitarfélagsins sem eingöngu verði mætt með auknum stöðugildafjölda eða aðkeyptri ráðgjöf. Byggðarráð leggur ríka áherslu á að slík lögbundin verkefni verði fjármögnuð með skýrum hætti af hálfu ríkisins, í samræmi við meginreglur sveitarstjórnarréttar.
Vert er að benda á að frumvarpið leggur ríka áherslu á losun og kolefnisbindingu vegna landnotkunar. Mikilvægt er að skýrt verði í lögum eða reglugerð hver beri ábyrgð á aðgerðum tengdum landnotkun og að tryggt verði að slíkar aðgerðir séu fjármagnaðar af ríkinu, einkum þegar þær byggjast á almennum loftslagsmarkmiðum en ekki ákvörðunum sveitarfélaga sjálfra. Skagafjörður er landmikið sveitarfélag með mikla landbúnaðarstarfsemi og raunverulegt framlag til kolefnisbindingar. Í frumvarpinu er mikilvægi landnotkunar og skógræktar við kolefnisbindingu viðurkennt en ekki skilgreint nægilega vel hver ber ábyrgð, hvort það falli á sveitarfélagið, landeiganda eða ríkið. Slík óljós skil skapa áhættu að væntingar ríkisins um bindingu færist á sveitarfélagið, beint eða óbeint. Þá leggur byggðarráð einnig áherslu á að aðgerðir á landi kalli á sanngjarna hvata og fjármögnun.
Byggðarráð tekur undir mikilvægi aðlögunar að loftslagsbreytingum en bendir á að áhættumat og aðlögunaraðgerðir geta leitt til verulegra fjárútláta í framtíðinni. Mikilvægt er að ríkið taki skýra ábyrgð á samstarfi og fjármögnun slíkra aðgerða, sérstaklega þegar um er að ræða varnir og innviði sem þjóna almannaöryggi.