Mikilvægt skref í því að auka enn fjölbreytni atvinnulífs í Skagafirði var stigið er stofnað var félag til undirbúnings koltrefjaverksmiðju á Sauðárkróki.

Eins og flestir Skagfirðingar vita þá eru um fimm ár síðan Þorsteinn Broddason vakti athygli manna á þessum möguleika hér í Skagafirði. Framundan eru spennandi mánuðir en hið nýja félag ætlar sér ekki lengri tíma en 12 mánuði til að komast að því hvort þessi kostur er fýsilegur.

Töluvert af orku þarf til að framleiða koltrefjar og er aðgangur að hreinni endurnýjanlegri orku á hagstæðu verði eitt af því sem gerir koltrefjaframleiðslu á Sauðárkróki áhugaverða. Gert er ráð fyrir að verksmiðjan framleiði 1500 – 2000 tonn af koltrefjum á ári. Framleiðslan er ekki mikil í samanburði við 400.000 tonna álver en eftirspurnin eftir þessum 1500 tonnum er mikil. Þá er horft til þess að unnt sé að stækka verksmiðjuna og tvöfalda framleiðslugetuna. Koltrefjar eru í raun byggingarefni í iðnaði. Meirihluti heimsframleiðslunnar fer í hátækniiðnað en einungis lítill hluti til almennrar iðnframleiðslu. Flugvélar og kappakstursbílar eru líklega það þekktasta sem framleitt er úr koltrefjum en einnig má nefna golfkylfur, veiðistangir, gervilimi Össurar hf., vindmyllublöð ofl. Koltrefjaverksmiðja er í raun umbreytingarverksmiðja en fluttur er til landsins acrylþráður á keflum sem settur er í ákveðið ferli í verksmiðjunni m.a. hitaður gríðarlega mikið og út kemur aftur þráður sem hefur við þessa meðhöndlun í verksmiðjunni breyst í koltrefjaþráð. “Nýji” þráðurinn er síðan aftur settur á kefli og fluttur erlendis þar sem oftast eru ofnar úr honum mottur sem síðar eru nýttar til ýmis s konar framleiðslu.

Koltrefjar eru mjög léttar og gríðarlega sterkar. Þær eru sterkari en stál og ál en samt sem áður mun léttari. Því eru koltrefjar smíðaefni framtíðarinnar í flugvélar þar sem þær spara þyngd og minnka þannig eldsneytiskostnað og um leið mengun. Koltrefjar eru einungis um 20% af eðlisþyngd stáls en um 56% af eðlisþ y ngd áls.

Koltrefjaverksmiðja mun skapa um 60 störf en afleidd störf verða fleiri. Það skiptir því byggða r lag eins og Skagafjörð miklu að það takist vel til. Sveitarfélagið Skagafjörður mun því leggja töluvert á sig til að þetta nái fram að ganga og sömuleiðis eru bundnar vonir við að ríkisvaldið nýti heimildir s í nar til að liðka til fyrir verksmiðjunni. Annað væru mikil vonbrigði.

Þó enn geti brugði ð til beggja vona um það hvort verksmiðjan rísi þá er einum áfanga í þessari ferð lokið og annar tekinn við. Verkefnið er þannig að eflaust hefði verið auðvelt að fá erlenda fjárfesta til að koma að því með sveitarfélaginu. Hins vegar er mikilvægt að þekkja og treysta þeim sem að verkefninu koma og því er það afar ánægjulegt að Kaupfélag Skagfirðinga og Gasfélagið hf. ákváðu að koma að verkefninu. Nú er það þeirra og Sveitarfélag s ins að klára þennan áfanga og vonandi undirbúa þann næsta.

Óska ég okkur öllum til hamingju með áfangann.

Gunnar Bragi Sveinsson.

Formaður byggðaráðs.